Thoracale en longtumores – Groep thoracale encologie en chirurgie
OVERZICHT
Longkanker behoort tot de drie meest voorkomende kankers. Het is de doodsoorzaak van een man op tien in België. Hij komt steeds meer voor bij vrouwen en wordt in de overgrote meerderheid van de gevallen veroorzaakt door tabak.
In België worden elk jaar zo’n 6.000 nieuwe gevallen opgetekend.
Er bestaan twee grote soorten longkanker: ‘niet-kleincellige’ kanker en ‘kleincellige’ kanker. Het is nuttig om een onderscheid te maken tussen de twee groepen omdat de behandeling en vooruitzichten sterk verschillen.
80 % van de gevallen zijn niet-kleincellige kanker en 20 % kleincellige kanker. De laatste soort, die meestal agressiever is, lijkt de laatste twintig jaar steeds minder voor te komen.
Alle gevallen van longkanker die in het Kankercentrum van het Universitaire Ziekenhuis Saint-Luc worden behandeld, worden tijdens de wekelijkse multidisciplinaire bijeenkomsten besproken. In deze groep zitten longspecialisten, medische oncologen, anatoom-pathologen, specialisten in medische beeldvorming die de verspreiding van de tumor precies moeten kunnen aangeven, chirurgen, radiotherapeuten, oncologische zorgcoördinatoren , … Door alle competenties te delen kan men voor elke patiënt apart de meest geschikte houding bepalen, conform de meest recente vooruitgang in de geneeskunde.
Longkanker is de voornaamste doodsoorzaak verbonden aan kanker.
RISICOFACTOREN
Tabak is ongetwijfeld de belangrijkste risicofactor bij longkanker: het is er in 90 % van de gevallen bij betrokken. Het milieu speelt eveneens een rol: sommige kankers zijn te wijten aan blootstelling aan asbest.
SYMPTOMEN
De symptomen van longkanker treden pas laat op en zijn soms misleidend. Ze komen voor als een verergering van bepaalde symptomen die gewoonlijk aan roken worden toegeschreven, zoals hoesten of ademhalingsmoeilijkheden. De verschijning van bloederige slijmen is vaak een onrustwekkend symptoom. In de beginfase wijzigt de algemene toestand niet. Longkanker wordt vaak toevallig bij een röntgenonderzoek ontdekt.
Lopende studies evalueren het belang van opsporing met een scan van de borstkas bij risicopersonen (rokers ouder dan 40) maar het voordeel van een dergelijke strategie is momenteel nog niet duidelijk aangetoond. Wat nogmaals het belang van preventie benadrukt.
Het beste middel om het risico op longkanker zoveel mogelijk te verlagen, is niet roken.
DIAGNOSE
Er werd veel vooruitgang geboekt in de diagnostische benadering van longkanker. De modernste beeldvormingstechnieken zijn uiterst efficiënt en maken het mogelijk om de verspreiding van de tumor, en dus ook de gepaste behandeling, zeer precies te omschrijven. De PET scan is een goed voorbeeld. Bij dit onderzoek wordt intraveneus een product ingespoten dat de kankercellen merkt. In het Universitaire Ziekenhuis Saint Luc wordt dit onderzoek tegelijk met een CT scan (gecombineerde PET-CT) uitgevoerd, waardoor de precisie van de diagnose nog toeneemt. Door een bronchiale echo-endoscopie kan men eveneens de verspreidingsgraad van de tumor bepalen door een echografie te doen met een minisonde die in de bronchiën wordt ingebracht. Omdat ze onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd, is opname in het ziekenhuis niet nodig.
Met een endobronchiale echografie moet men minder vaak een mediastinoscopie doen, een chirurgische procedure waarbij het gebied tussen beide longen wordt onderzocht met een camera die onder algemene narcose in de borstkas wordt gebracht.
Via efficiënte en weinig invasieve beeldvormingstechnieken kan men de verspreiding van de tumor precies beoordelen en de meest gepaste behandeling kiezen.
PET-CT combiné
BEHANDELING
De behandeling van longkanker is afhankelijk van het histologische type en het stadium van de ziekte.
Bij sommige kankers die alleen in de longen voorkomen, wordt de volledige tumor operatief verwijderd. In deze beginfasen zijn de vooruitzichten goed en ze worden nog verbeterd door na de operatie chemotherapie te geven. Bij de ingreep wordt over het algemeen een long of een longkwab weggenomen. Bij rokende patiënten met een gewijzigde longfunctie moet de omvang van de uitsnijding soms beperkt blijven. Dat maakt complexe en delicate handelingen noodzakelijk, zoals het weer implanteren van de bronchiën na het wegnemen van een centrale tumor.
Als de ziekte locoregionaal is verspreid maar als er elders in het lichaam nog geen uitzaaiingen zijn, is de behandeling multimodaal, wat betekent dat ze zowel chemotherapie als radiotherapie omvat. Deze gecombineerde behandeling kan in sommige gevallen worden aangevuld met een gedeeltelijke operatieve verwijdering.
De uitgebreide of metastatische vormen worden met chemotherapie behandeld. De laatste jaren is er een nieuwe klasse medicijnen op de markt gekomen. Het gaat om gerichte therapieën, die zo genoemd worden omdat ze rechtstreeks op de tumor werken zonder de bijwerkingen van de klassieke chemotherapie. De gerichte therapieën worden tegenwoordig gebruikt als chemotherapie faalt maar actuele studies tonen aan dat het belangrijk is om er in sommige gevallen al vroeger mee te beginnen.
Deze studies gaan door in referentie-instellingen. Ons centrum neemt eraan deel, in samenwerking met andere ziekenhuizen in Europa en de Verenigde Staten.
Kleincellige kanker wordt voornamelijk met chemotherapie behandeld, soms in combinatie met radiotherapie. Bij dit soort kanker doet men slechts zelden een beroep op chirurgie.
