De diagnose berust op beeldvormingstechnieken en op een cytopunctie met een dunne naald. De echografie van de schildklier levert belangrijke informatie over de ‘knobbeltjes’, kleine tumoren die zich in de schildklier ontwikkelen maar niet noodzakelijk kanker zijn. De echografie wordt dus gecombineerd met een punctie van de knobbel via een dunne naald en met een microscopische analyse van de cellen uit de punctie. De verschillende onderzoeken moeten rigoureus worden uitgevoerd, zodat ze zeker betrouwbaar zijn.

In sommige gevallen wordt de balans met een scintigrafie aangevuld. Bij een scintigrafie wordt een zeer kleine hoeveelheid radioactief product intraveneus ingespoten en door de schildklier opgevangen. Een instrument, dat in de buurt van de hals wordt geplaatst, spoort de straling op die door het product wordt afgegeven. Een scintigrafie kan nuttig zijn om de kenmerken van het knobbeltje beter te beschrijven. Op basis van de informatie uit de verschillende onderzoeken wordt er bepaald welke behandeling men zal kiezen.

De moeilijkheden die men ondervond bij de diagnostische en therapeutische benadering van schildklierkanker hebben de wetenschappelijke gemeenschap in Europa aangezet tot het formuleren van enkele aanbevelingen. De experts van de multidisciplinaire groep die zich met schildklierkanker bezighoudt, hebben actief deelgenomen aan het opstellen van deze consensusteksten. Ze doen bovendien verschillende onderzoeken naar de factoren die de evolutie van schildklierkanker beïnvloeden. Als men deze merkers zou kunnen identificeren, zou dat de therapeutische benadering nog verder kunnen verfijnen.

De echografie van de schildklier, de punctie van de knobbeltjes, het microscopisch onderzoek van het punctieproduct en de scintigrafie zijn de voornaamste diagnostische onderzoeken voor schildklierkanker.

De vooruitzichten van schildklierkanker zijn meestal goed. De doeltreffendheid van de behandeling is ten eerste te danken aan een efficiënte chirurgische benadering. Chirurgie aan de schildklier, waarbij de klier volledig wordt weggenomen (thyroïdectomie) is een delicate aangelegenheid wegens de nabijheid van de stembanden en de parathyroïde klieren. Deze kleine klieren, vlak naast de schildklier, zijn betrokken bij de regeling van het calcium- en fosforgehalte in het bloed. De vaardigheid van de chirurg staat borg voor het controleren van de mogelijke risico’s die de chirurgische ingreep met zich meebrengt.

De ingreep wordt dikwijls afgerond met de toediening van radioactief jodium. Jodium is onmisbaar voor de synthese van schildklierhormonen en radioactief jodium kan de enkele schildkliercellen die na de ingreep overbleven, vernietigen.
De aanvullende behandeling met radioactief jodium vereist beschermende maatregelen om het gebied errond en de omgeving te sparen. Ze vereist een geblindeerde isolatiekamer waar de zieke twee tot drie dagen wordt opgenomen.

De operatie en het radioactieve jodium leiden meestal tot de genezing van de kanker. De opvolging, onmisbaar wegens het risico op herhaling, is gemakkelijk en stoelt op een test die zeer betrouwbaar is als hij correct wordt uitgevoerd, in dit geval wordt het thyreoglobulinegehalte in het bloed gecontroleerd.
Thyreoglobuline is de opslagproteïne van schildklierhormonen. Ze wordt op een specifieke manier geproduceerd door de cellen van de schildklier.

Als er thyroglobuline wordt gevonden, betekent dat dat er nog steeds schildkliercellen aanwezig zijn, die al dan niet kankercellen zijn; als de beelden geen thyreoglobuline en resterend schildklierweefsel tonen, is dat een teken van genezing.
Na wegneming van de schildklier moet er een substitutiebehandeling voor de schildklierhormonen worden opgestart.
De behandeling van schildklierkanker vormt nog steeds het onderwerp van verschillende internationale studies. Via deelname aan deze studies kan men de patiënten van het kankercentrum een benadering conform de meest recente ontwikkelingen bieden.

De gecombineerde behandeling via chirurgie en radioactief jodium maakt het mogelijk om schildklierkanker in 95 % van de gevallen te genezen. Het risico op terugval maakt opvolging echter noodzakelijk.